ŞİRKET SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORLARINDA GREENWASHİNG RİSKİNİN AZALTILMASINDA GÜVENCE VE DENETİM UYGULAMALARI: ULUSLARARASI LİTERATÜR TARAMASI VE TÜRKİYE BAĞLAMLI BİR DEĞERLENDİRME

Yağmur ATEŞ

doi:10.64734/bjss.1-1-06

Yazarlar

Yağmur ATEŞ İstanbul Bilgi Üniversitesi Author

DOI:

https://doi.org/10.64734/bjss.1-1-06

Anahtar Kelimeler:

Sürdürülebilirlik raporlaması- greenwashing- raporlama güvenliği

Öz

Bu çalışma, şirket sürdürülebilirlik raporlarında ortaya çıkan greenwashing (yeşil badana) risklerini ve bu risklerin azaltılmasında güvence ve denetim uygulamalarının rolünü, uluslararası literatür temelinde inceleyerek Türkiye bağlamında analitik bir değerlendirme sunmayı amaçlamaktadır. Sürdürülebilirlik raporlaması, kurumsal şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından giderek daha stratejik bir önem kazanırken, raporların içerik ve güvenilirliği konusundaki tartışmalar da derinleşmektedir. Özellikle gönüllülüğe dayalı raporlama yapıları, ölçüm farklılıkları, standart uyumsuzluğu ve piyasa iletişimine dönük motivasyonlar, greenwashing davranışlarının ortaya çıkmasına zemin hazırlamaktadır. Bu çerçevede çalışma, güvence türleri, denetim kapsamı, bağımsızlık ve metodolojik yaklaşımlar gibi faktörlerin rapor güvenilirliği üzerindeki etkisini literatür eksenli olarak tartışmakta; denetimin yalnızca teknik bir doğrulama süreci değil, aynı zamanda etik, kurumsal yönetişim ve paydaş güveni ile ilişkili bir mekanizma olduğunu vurgulamaktadır. Uluslararası çalışmaların bulguları, eleştirel bir sentezle sınıflandırılmış; ardından Türkiye’deki kurumsal ve düzenleyici bağlam açısından uygulamaya yönelik çıkarımlar ve politika odaklı öneriler geliştirilmiştir. Çalışma, sürdürülebilirlik raporlamasına ilişkin denetim ve güvence tartışmalarına kuramsal düzeyde bütüncül bir çerçeve sunarken, gelecekteki araştırmalar için ölçüm yaklaşımları, denetim kalite göstergeleri ve bağlamlar arası karşılaştırmalar gibi alanlara da yön gösterici niteliktedir.

İndirmeler

İndirme verisi henüz mevcut değil.

Referanslar

Bramer, W. M., de Jonge, G. B., Rethlefsen, M. L., Mast, F., & Kleijnen, J. (2017). A systematic approach to searching: An efficient and complete method to develop literature searches. Journal of the Medical Library Association, 105(1), 84–91.

Boiral, O. (2013). Sustainability reports as simulacra? A counter-account of A and A+ GRI reports. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 26(7), 1036–1071.

Boiral, O., Heras-Saizarbitoria, I., & Brotherton, M. (2019). Sustainability reporting assurance: Creating stakeholder accountability? Journal of Business Ethics, 159(2), 359–377.

Booth, A., Sutton, A., & Papaioannou, D. (2016). Systematic approaches to a successful literature review (2nd ed.). SAGE.

Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.

Casey, R. J., & Grenier, J. H. (2015). Understanding and contributing to the enigma of corporate social responsibility (CSR) assurance in the United States. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 34(1), 97–130.

Cho, C. H., Michelon, G., & Patten, D. M. (2012). Impression management in sustainability reports: An empirical investigation of the use of graphs. Accounting and the Public Interest, 12(1), 16–37.

Cohen, J. R., & Simnett, R. (2015). CSR and assurance services: A research agenda. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 34(1), 59–74.

Delmas, M. A., & Burbano, V. C. (2011). The drivers of greenwashing. California Management Review, 54(1), 64–87.

European Parliament and of the Council of the European Union. (2022). Directive (EU) 2022/2464 of the European Parliament and of the Council of 14 December 2022 amending Regulation (EU) No 537/2014, Directive 2004/109/EC, Directive 2006/43/EC and Directive 2013/34/EU, as regards corporate sustainability reporting. Official Journal of the European Union.

Hahn, R., & Kühnen, M. (2013). Determinants of sustainability reporting: A review of results, trends, theory, and opportunities in an expanding field of research. Journal of Cleaner Production, 59, 5–21.

Hodge, K., Subramaniam, N., & Stewart, J. (2009). Assurance of sustainability reports: Impact on report users’ confidence and perceptions of information credibility. Accounting & Finance, 49(4), 697–730.

International Auditing and Assurance Standards Board. (2023). Proposed International Standard on Sustainability Assurance (ISSA) 5000, General Requirements for Sustainability Assurance Engagements (Exposure Draft). IAASB.

KPMG. (2022). KPMG survey of sustainability reporting 2022. KPMG.

Lyon, T. P., & Montgomery, A. W. (2015). The means and ends of greenwash. Organization & Environment, 28(2), 223–249.

Michelon, G., Pilonato, S., & Ricceri, F. (2015). CSR reporting practices and the quality of disclosure: An empirical analysis. Critical Perspectives on Accounting, 33, 59–78.

O’Dwyer, B., & Owen, D. (2005). Assurance statement practice in environmental, social and sustainability reporting: A critical evaluation. The British Accounting Review, 37(2), 205–229.

Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., Shamseer, L., Tetzlaff, J. M., Akl, E. A., Brennan, S. E., Chou, R., Glanville, J., Grimshaw, J. M., Hróbjartsson, A., Lalu, M. M., Li, T., Loder, E. W., Mayo-Wilson, E., McDonald, S., … Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: An updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ, 372, n71.

Perego, P., & Kolk, A. (2012). Multinationals’ accountability on sustainability: The evolution of third-party assurance of sustainability reports. Journal of Business Ethics, 110(2), 173–190.

Simnett, R., Vanstraelen, A., & Chua, W. F. (2009). Assurance on sustainability reports: An international comparison. The Accounting Review, 84(3), 937–967.

Snyder, H. (2019). Literature review as a research methodology: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 104, 333–339.

Tranfield, D., Denyer, D., & Smart, P. (2003). Towards a methodology for developing evidence-informed management knowledge by means of systematic review. British Journal of Management, 14(3), 207–222.