KURUMSAL KALİTE REKABETÇİLİĞİ HER ZAMAN ARTIRIR MI? OECD ÜLKELERİNDEN KANITLAR
DOI:
https://doi.org/10.64734/bjss.1-1-01Anahtar Kelimeler:
kurumsal kalite- rekabetçilik- verimlilik- hukukun üstünlüğüÖz
Ekonomik belirsizlikleri minimize eden ve piyasa aktörlerinin davranışlarını şekillendiren kurumsal yapı, günümüzde ülkelerin uzun vadeli büyüme performansları ve uluslararası rekabet güçlerinin açıklanmasında hayati bir öneme sahiptir. Özellikle sermaye ve teknolojinin küresel hareketliliğinin arttığı bir ortamda, ülkeler arasındaki refah farkları, yalnızca üretim faktörlerinin miktarı ile değil, bu faktörlerin verimliliğini belirleyen kurumsal altyapının kalitesiyle de açıklanır hale gelmiştir. Bu bağlamda, piyasa işleyişini düzenleyen, mülkiyet haklarını güvenceye alan ve işlem maliyetlerini düşüren etkin bir kurumsal çerçeve, sürdürülebilir rekabet avantajının temel kaynağını teşkil etmiştir.
Bu çalışmanın amacı, kurumsal kalitenin ulusal rekabetçilik üzerindeki etkisini 35 OECD ülkesi ve 2008-2017 dönemi özelinde ampirik olarak ortaya koymaktır. Çalışmada rekabet gücü göstergeleri olarak, Küresel Rekabetçilik Endeksi ve Dünya Rekabet Yıllığı verileri ele alınırken, kurumsal yapı göstergeleri olarak, Dünya Bankası Yönetişim Göstergeleri kullanılmıştır. Analiz sonuçları, Düzenleme Kalitesi ve Hükümet Etkinliği değişkenlerinin her iki rekabet gücü göstergesi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir etki yarattığını göstermiştir. Buna karşılık, Hukukun Üstünlüğü değişkeninin rekabetçilik üzerinde negatif yönlü bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Çalışma, piyasa dostu düzenlemelerin ve bürokratik etkinliğin rekabet avantajını desteklediğini, ancak aşırı regülasyon ve katı hukuki süreçlerin yarattığı uyum maliyetlerinin rekabetçiliği baskılayabileceğini ortaya koymuştur.
İndirmeler
Referanslar
Abrams, B. A., & Lewis, K. A. (1995). Cultural and institutional determinants of economic growth: A cross-section analysis. Public Choice, 83(3-4), 273-289.
Acemoglu, D. (2003). Root causes: A historical approach to assessing the role of institutions in economic development. Finance & Development, 40(2), 27-30.
Acemoglu, D., & Robinson, J. A. (2012). Why nations fail: The origins of power, prosperity, and poverty. Crown Business.
Acemoglu, D., Johnson, S., & Robinson, J. A. (2005). Institutions as a fundamental cause of long-run growth. In P. Aghion & S. Durlauf (Eds.), Handbook of economic growth (Vol. 1A, pp. 385-472). Elsevier.
Balcerzak, A. P., & Pietrzak, M. B. (2016). Quality of institutions for knowledge-based economy within new institutional economics framework: Multiple criteria decision analysis for European countries in the years 2000-2013. Economics & Sociology, 9(4), 66-81.
Baltagi, B. H. (2008). Econometric analysis of panel data (4th ed.). John Wiley & Sons.
Baltagi, B. H., & Wu, P. X. (1999). Unequally spaced panel data regressions with AR(1) disturbances. Econometric Theory, 15(6), 814-823.
Barro, R. J. (1996). Democracy and growth. Journal of Economic Growth, 1(1), 1-27.
Bastos, F., & Nasir, J. (2004). Productivity and the investment climate: What matters most? (Policy Research Working Paper No. 3335). World Bank.
Bhargava, A., Franzini, L., & Narendranathan, W. (1982). Serial correlation and the fixed effects model. The Review of Economic Studies, 49(4), 533-549.
Branstetter, L. G., Fisman, R., & Foley, C. F. (2006). Do stronger intellectual property rights increase international technology transfer? Empirical evidence from US firm-level panel data. The Quarterly Journal of Economics, 121(1), 321-349.
Cameron, A. C., & Trivedi, P. K. (2010). Microeconometrics using Stata (Rev. ed.). Stata Press.
Chang, H. J. (2002). Kicking away the ladder: Development strategy in historical perspective. Anthem Press.
Cieślik, A., & Goczek, Ł. (2018). Control of corruption, international investment, and economic growth: Evidence from panel data. World Development, 103, 323-335.
Coase, R. H. (1998). The new institutional economics. The American Economic Review, 88(2), 72-74.
Cordes, J. J., Dudley, S. E., & Washington, L. Q. (2022). Regulatory compliance burdens: Literature review & synthesis. GW Regulatory Studies Center.
De Haan, J., & Siermann, C. L. (1998). Further evidence on the relationship between economic freedom and economic growth. Public Choice, 95(3-4), 363-380.
De Soto, H. (2000). The mystery of capital: Why capitalism triumphs in the West and fails everywhere else. Basic Books.
Drury, A. C., Krieckhaus, J., & Lusztig, M. (2006). Corruption, democracy, and economic growth. International Political Science Review, 27(2), 121-136.
Goldsmith, A. A. (1995). Democracy, property rights and economic growth. Journal of Development Studies, 32(2), 157-174.
Güriş, S. (2018). Stata ile panel veri analizi. Der Yayınları.
Gwartney, J. D., Lawson, R. A., & Holcombe, R. G. (1999). Economic freedom and the environment for economic growth. Journal of Institutional and Theoretical Economics, 155(4), 643-663.
Hayaloğlu, P., & Bal, H. (2015). Kurumsal yapının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Üst-orta gelir grubu ülkeleri örneği. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(1), 115-130.
Heckscher, E. F. (1919). The effect of foreign trade on the distribution of income. Ekonomisk Tidskrift, 21, 497-512.
Hill, R. C., Griffiths, W. E., & Lim, G. C. (2008). Principles of econometrics (3rd ed.). John Wiley & Sons.
Kaufmann, D., & Kraay, A. (2024). The worldwide governance indicators: Methodology and 2024 update. SSRN. https://ssrn.com/abstract=5154675
Lewer, J. J., & Saenz, M. (2011). Institutional quality and economic growth in Latin America. Global Economy Journal, 10(4), 1-13.
Mahmood, I. P., & Rufin, C. (2005). Government’s dilemma: The role of government in imitation and innovation. Academy of Management Review, 30(2), 338-360.
Markovits, D. (2021). Transactions benefits. Yale Journal on Regulation, 38, 633.
Mauro, P. (1995). Corruption and growth. The Quarterly Journal of Economics, 110(3), 681-712.
Méon, P. G., & Sekkat, K. (2005). Does corruption grease or sand the wheels of growth? Public Choice, 122(1-2), 69-97.
Nedić, V., Despotović, D., Cvetanović, S., & Djukić, T. (2020). Institutional reforms for economic growth in the Western Balkan countries. Journal of Policy Modeling, 42(5), 933-952.
North, D. C. (1990). Institutions, institutional change and economic performance. Cambridge University Press.
North, D. C. (1993). The new institutional economics and development (WUA Working Paper No. 9309002). Economics Working Paper Archive.
North, D. C. (1994). Economic performance through time. The American Economic Review, 84(3), 359-368.
North, D. C. (2005). Institutions and the performance of economies over time. In C. Ménard & M. M. Shirley (Eds.), Handbook of new institutional economics (pp. 21-30). Springer.
Ohlin, B. (1933). Interregional and international trade. Harvard University Press.
Olson, M. (1982). The rise and decline of nations: Economic growth, stagflation, and social rigidities. Yale University Press.
Olson, M. (1996). Big bills left on the sidewalk: Why some nations are rich and others poor. Journal of Economic Perspectives, 10(2), 3-24.
Porter, M. E. (1990). The competitive advantage of nations. Harvard Business Review, 68(2), 73-91.
Quijada, J. A. (2007). Institutional quality and total factor productivity in Latin America and the Caribbean: Exploring the unobservable through factor analysis. Revista ESPE-Ensayos sobre Política Económica, 25(53), 66-119.
Ricardo, D. (1817). On the principles of political economy and taxation. John Murray.
Rodrik, D. (2000). Institutions for high-quality growth: What they are and how to acquire them. Studies in Comparative International Development, 35(3), 3-31.
Scully, G. W., & Slottje, D. J. (1991). Ranking economic liberty across countries. Public Choice, 69(2), 121-152.
Smith, A. (1776). An inquiry into the nature and causes of the wealth of nations. W. Strahan and T. Cadell.
Thompson, M. A., & Rushing, F. W. (1996). An empirical analysis of the impact of patent protection on economic growth: An extension. Journal of Economic Development, 21(2), 61-79.
Ün, T. (2018). Panel veri ekonometrisi: Teori ve uygulama. Seçkin Yayıncılık.
White, C. M. (2010). Rule of law or rule of authority? European Journal of Political Economy, 26(3), 22-35.
Yamak, R. (2017). Kurumsal kalitenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Körfez ülkeleri analizi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 12(2), 153-168.
Yerdelen Tatoğlu, F. (2012). Panel veri ekonometrisi: Stata uygulamalı. Beta Basım.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Hüseyin KARAGÖZ- Nazım EKREN (Author)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
