ASGARİ ÜCRETİN BELİRLENMESİNDE DİJİTAL İKİZ MİMARİSİ KULLANIMI: TÜRKİYE İÇİN MWDT ÇERÇEVESİ
DOI:
https://doi.org/10.64734/bjss.1-1-03Anahtar Kelimeler:
Asgari ücret- dijital ikiz- mikrosimülasyon- çok ölçütlü karar vermeÖz
Bu çalışma, Türkiye’de asgari ücret tespitini tek bir artış oranının belirlenmesi olarak değil; refah, ücret dağılımı, işveren maliyeti, kayıt dışılık, fiyat düzeyi ve kamu mali dengeleri arasında ödünleşimler üreten çok ölçütlü bir karar problemi olarak ele almaktadır. Süreçte veri altyapısının parçalı olması, brüt artışın net gelire dönüşümünde vergi–prim–transfer etkileşimleri ve istihdam/fiyat kanallarındaki belirsizlikler kararın kanıt zincirini zayıflatmaktadır. Makale, ISO/IEC 30173’ün dijital ikiz kavramsallaştırmasını politika alanına uyarlayarak Asgari Ücret Dijital İkizi (MWDT) adı verilen modüler bir karar-destek mimarisi önermektedir. MWDT, her karar döneminde sürümlenebilir veri anlık görüntüsü (snapshot) üreten bir dijital iz (digital thread) katmanı üzerine kuruludur. Model katmanında mikrosimülasyon temelli M1 (brüt-net ve bütçe etkisi), sektörel kırılganlık/istihdam stres testi M2, fiyat-geçinme kanalı M3 ve dağılım-yeterlilik modülü M4 birlikte çalıştırılarak KPI sepetleri üretilmektedir. Senaryo katmanı, alternatif ücret düzeyi/kuralı/kapsam seçeneklerini aynı veri ve kural seti altında koşup karşılaştırmakta; yönetişim katmanı ise audit trail, sürüm kayıtları ve paydaş odaklı rapor paketleriyle tekrar üretilebilirliği güvence altına almaktadır. Öneri, dijital gölge düzeyinde pilotlanıp, karar sonrası gerçekleşmelerle kalibrasyon eklenerek dijital ikize yakınsayan bir kurumsal “senaryo laboratuvarı” üretmektedir. Tasarım bilimi yaklaşımıyla geliştirilen artefakt, mevzuat-kriter eşlemesini görünür kılmakta; birinci tur (mikrosimülasyon) ve ikinci tur (istihdam/fiyat) kanallarını ayrıştırırak ve duyarlılık bantlarıyla belirsizliği standart biçimde raporlayarak ve kurumsal öğrenmeyi desteklemektedir.
İndirmeler
Referanslar
Acar, A., Bossavie, L. L Y. & Makovec, M..(2019). The Impact of the Minimum Wage on Firm Destruction, Employment and Informality (English). Policy Research working paper|no. WPS 8749 Washington, D.C. : World Bank Group . http://documents.worldbank.org/curated/en/922261550256034160
Akgündüz, Y. E., Aldan, A., Bağır, Y. K., & Torun, H. (2019). Impact of minimum wages on exporters: Evidence from a sharp minimum wage increase in Turkey. Central Bank of the Republic of Turkey, Head Office, Structural Economic Research Department.
Anker, R. & Anker, M., (2017). Living Wages Around the World: Manual for Measurement, ISBN 978-1-78643-146-2, Edward Elgar Publishing, Cheltenham, https://doi.org/10.4337/9781786431462
Asgari Ücret Yönetmeliği. (2004, 1 Ağustos). Resmî Gazete (Sayı: 25540).
Dube, A. (2019). Impacts of minimum wages: Review of the international evidence (November 2019). HM Treasury.
Erol, K. O. (2022). TURKMOD: Developing a tax and benefit microsimulation model for Turkey, CeMPA Working Paper Series, No. CeMPA WP 1/22, University of Essex, Centre for Microsimulation and Policy Analysis (CeMPA), Colchester.
EU (2023), Better regulation: guidelines and toolbox, https://commission.europa.eu/law/law-making-process/better-regulation/better-regulation-guidelines-and-toolbox_en
European Parliament and Council of the European Union. (2022). Directive (EU) 2022/2041 of 19 October 2022 on adequate minimum wages in the European Union. Official Journal of the European Union. EUR-Lex.
Gregor, S., & Hevner, A. R. (2013). Positioning and presenting design science research for maximum impact. MIS quarterly, 337-355.
Grünberger, K., Narazani, E., Filauro, S., & Kiss, Á. (2022). Social and fiscal impacts of statutory minimum wages in EU countries: A microsimulation analysis with EUROMOD. IZA Journal of Labor Policy, 12(1), 1-39.
Gurcihan Yunculer H.B. & Yunculer, Ç., (2016).. “Minimum Wage Effects on Labor Market Outcomes in Turkey,” Working Papers 1614, Research and Monetary Policy Department, Central Bank of the Republic of Turkey.
Hevner, A. R., March, S. T., Park, J., & Ram, S. (2004). Design science in information systems research. MIS Quarterly, 28(1), 75–105.
ILO (2025)A methodology to estimate the needs of workers and their families for the purpose of wage setting, including living wages, Geneva: International Labour Office. https://doi.org/10.54394/BIUO7432
International Labour Office. (2020). Minimum wages: Policy guide. https://www.ilo.org/topics/wages/minimum-wages , https://www.bollettinoadapt.it/wp-content/uploads/2020/11/wcms_508566.pdf
International Labour Organization. (1970). Minimum Wage Fixing Convention, 1970 (No. 131). ILO.
ISO/IEC. (2023). ISO/IEC 30173:2023 Digital twin — Concepts and terminology (1st ed.). International Organization for Standardization / International Electrotechnical Commission.
John van Meerten and Koen Smit. 2025. The Impact of Digital Twin Technology on the Policy Lifecycle in Government Agencies and the Role of Value-Sensitive Design in Guiding its Ethical Development. In Proceedings of the 2024 8th International Conference on Software and e-Business (ICSeB ‘24). Association for Computing Machinery, New York, NY, USA, 37–44. https://doi.org/10.1145/3715885.3715891
Kritzinger, W., Karner, M., Traar, G., Henjes, J., & Sihn, W. (2018). Digital Twin in manufacturing: A categorical literature review and classification. IFAC-PapersOnLine, 51(11), 1016–1022.
Lemos, S. (2008). A Survey of the Effects of the Minimum Wage on Prices. Journal of Economic Surveys, 22(1), 187-212. https://doi.org/10.1111/j.1467-6419.2007.00532.x
Maier, S., & Ricci, M. (2022). EUROMOD baseline report (No. 01/2022). JRC Working Papers on Taxation and Structural Reforms.
OECD. (2022). TaxBEN: The OECD tax-benefit simulation model—Methodology, user guide and policy applications (December 2022 version).
Peffers, K., Tuunanen, T., Rothenberger, M.A. & Chatterjee, S. (2007). A Design Science Research Methodology for Information Systems Research, Journal of Management Information Systems, 24:3, 45-77, DOI: 10.2753/MIS0742-1222240302
Robayo-Abril, M., Zamfir, M., & Wroński, M. (2024). Simulating aggregate and distributional effects of minimum wage increases in Romania: Evidence from survey and administrative tax data (Policy Research Working Paper 10934). World Bank.
Saltelli, A., Tarantola, S., Campolongo, F., & Ratto, M. (2004). Sensitivity analysis in practice: a guide to assessing scientific models (Vol. 1). New York: Wiley.
Selberg, N., & Sjodin, E. (2024). The Directive (EU) 2022/2041 on adequate minimum wages.
Spiryagin, M., Bruni, S., & Cole, C. (2025). Introduction to Digital Twins and Artificial Intelligence. In Handbook on Digital Twin and Artificial Intelligence Techniques for Rail Applications (pp. 1-12). CRC Press.
Sutherland, H., & Figari, F. (2013). EUROMOD: The European Union tax-benefit microsimulation model, EUROMOD Working Paper, No. EM8/13, University of Essex, Institute for Social and Economic Research (ISER), Colchester
Temple, L., Pereira, G. V., & Klausner, L. D. (2024). Unravelling the Use of Digital Twins to Assist Decision-and Policy-Making in Smart Cities. arXiv preprint arXiv:2405.20916. https://doi.org/10.18690/UM.FOV.4.2024.45
Ziemann, M., Poulain, P., & Bora, A. (2023). The five pillars of computational reproducibility: bioinformatics and beyond. Briefings in Bioinformatics, 24(6), bbad375. doi: 10.1093/bib/bbad375
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Kerem ÇOLAK- Bora YENİHAN (Author)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
