VERİ ANALİTİĞİ TEKNİKLERİNİN FİNANSAL TABLO ANALİZİNE ETKİSİ
DOI:
https://doi.org/10.64734/bjss.2-1-05Anahtar Kelimeler:
finansal tablo analizi- veri analitiği- büyük veri- yapay zekâ- makine öğrenmesiÖz
Finansal tablo analizi, işletmelerin finansal durumunun, faaliyet sonuçlarının ve mali performansının değerlendirilmesinde önemli bir araç olarak kullanılmaktadır. Geleneksel finansal analiz yöntemleri uzun yıllardır işletmelerin likidite yapısı, kârlılık düzeyi ve finansal sürdürülebilirliği hakkında bilgi sağlamakta; ancak dijitalleşme süreci, veri hacmindeki artış ve finansal piyasaların karmaşık hale gelmesi, bu yöntemlerin bazı sınırlılıklarını daha görünür hale getirmektedir. Özellikle yalnızca geçmiş dönem verilerine dayanılması, analiz süreçlerinin çoğu zaman manuel yürütülmesi ve sınırlı veri setleri üzerinden değerlendirme yapılması, geleneksel yöntemlerin geleceğe yönelik öngörü oluşturma kapasitesini sınırlandırmaktadır. Bu çalışmada veri analitiği tekniklerinin finansal tablo analizine sağladığı katkılar literatür çerçevesinde incelenmiştir. Çalışmada öncelikle finansal tablo analizinin kavramsal yapısı ve geleneksel analiz yöntemleri ele alınmış, ardından veri analitiği kavramı, veri analitiğinde kullanılan teknikler ve bu tekniklerin finansal analiz süreçlerindeki kullanım alanları değerlendirilmiştir. Literatür bulguları, veri madenciliği, makine öğrenmesi ve yapay zekâ uygulamalarının finansal performans değerlendirmesi, risk analizi, finansal başarısızlık tahmini, hile tespiti ve stratejik karar alma süreçlerinde önemli katkılar sağladığını göstermektedir. Çalışma sonucunda veri analitiği uygulamalarının finansal analiz süreçlerini daha hızlı, kapsamlı ve öngörü odaklı hale getirdiği belirlenmiştir. Ayrıca veri analitiği uygulamalarının farklı veri kaynaklarının birlikte değerlendirilmesine olanak sağlayarak finansal analiz süreçlerinin doğruluk düzeyini artırdığı görülmektedir. Bununla birlikte geleneksel finansal analiz yöntemlerinin hâlen önemini koruduğu ve veri analitiği uygulamalarıyla birlikte kullanıldığında daha etkin sonuçlar sunduğu değerlendirilmektedir. Sonuç olarak veri analitiği tekniklerinin finansal tablo analiz süreçlerinde dönüştürücü bir rol üstlendiği ve modern işletmeler açısından stratejik önem taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır.
İndirmeler
Referanslar
Arslan, S., & Kayıkcıoğlu, T. (2020). Examination of the level of use of financial statement analysis techniques by certified public accountants province. Vergi Raporu, 2020(1), 101–115.
Atasel, O. Y., Şeker, Y., & Hoş, S. (2024). Finansal tablolar analizine ilişkin yayınlar üzerine bir araştırma. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan Bilimleri Dergisi, 5(2), 157–170.
Ciğer, A., Kınay, B., & Angı, G. G. (2018). Büyük verinin muhasebe uygulamaları ve muhasebe eğitimi üzerindeki etkileri. Muhasebe ve Denetime Bakış, 17(53), 215–233.
Çam, M. (2023). Endüstri 4.0: Dijitalleşme ve muhasebe. Journal of Politics Economy and Management, 6(1), 11–29.
Elmalı, F., & Tekindal, M. A. (Ed.). (2024). Veri analitiği ve paket program uygulamaları. Necmettin Erbakan Üniversitesi Yayınları.
Erdoğan, S., Yıldırım, D. Ç., & Gedikli, A. (Ed.). (2019). International congress of management, economy and policy 2019 autumn proceedings book. Pazıl Reklam, Danışmanlık, Matbaa ve Organizasyon.
Göksu Kırca, E. (2025). Veri analitiği ve karar verme: Matematiksel modellerin işletmelerde kullanımı. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches, 11(56), 1–11.
İçerli, M. Y., & Özbek Kabadayı, T. (2025). Büyük veri ile muhasebe süreçlerinin dönüşümü: Yeni uygulamalar ve yöntemler. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 15(3), 1364–1378.
İlgün, M. F. (2020). Vergi denetim sürecinde büyük veri analitiği. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 8(1), 1–24.
Karaöz, B. (2018). Büyük veri ve işletme analitiği: Sosyal medya ve duygu analizi ile bir öngörü modeli (Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Kıllı, M., & Evci, S. (2017). Muhasebe manipülasyonlarının tespitinde kullanılan modeller. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(1), 68–79.
Onut, S., & Demir, M. (2024). Mali tablo okuryazarlığı ve bu okuryazarlık kapsamında oran analizlerinin incelenmesi. Uluslararası İktisadi ve İdari Akademik Araştırmalar Dergisi, 4(1), 47–62.
Özyürek, H., & Erdoğan, E. (2011). Finansal kurumlarda mali analiz ve bir uygulama. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 3(2), 229–238.
Simatupang, O. (2024). Big data analytics in financial statement analysis: A systematic review of challenges, techniques, and future directions. International Journal of Information System and Innovative Technology, 3(1), 33–40.
Sun, L. (2025). Financial statement analysis in the era of big data: A comparative study of machine learning techniques and traditional methodologies. Edelweiss Applied Science and Technology, 9(7), 238–259.
Sümer, E., & Yiğiter, Ş. Y. (2024). Mali tablo analizi çalışmalarının bibliyometrik analizi. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 41–55.
Tekşen, Ö., Apalı, A., & Gülcan, N. (Ed.). (2021). XXXIX. Türkiye muhasebe eğitimi sempozyumu: “Değişen teknoloji og iş ortamında muhasebe” bildiriler kitabı. Detay Anatolia Akademik Yayıncılık.
Uladi, A. İ., & Arı, E. S. (2023). Büyük veri, büyük veri analizi ve uygulama alanları. Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi, 9(1), 1–14.
Wang, M., & Dai, J. (2025). Research on the application of artificial intelligence in the field of enterprise financial management and strategic decision-making. Edelweiss Applied Science and Technology, 9(3), 545–551.
Yıldız, A. (2022). Büyük veri’nin V’leri ve veri analitiği. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51, 361–378.
Yücel, R., & Ayyıldız, Y. (Ed.). (2024). Dijital çağda muhasebe: Dijitalleşme, enflasyon ve sürdürülebilirlik üzerine çalışmalar.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Rüya YENİ (Author)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
